საგადასახადო რეზიდენტობა საქართველოში 183 დღის გარეშე: როგორ მუშაობს HNWI მექანიზმი
ვისთვის: 1 მილიონ დოლარზე მეტი აქტივების მფლობელები, საერთაშორისო ჰოლდინგების მფლობელები, მეწარმეები, რომელთაც სსურთ რელოკაცია საქართველოში.
ჩვენმა კლიენტებმა საქართველოს საგადასახადო რეზიდენტობის ცნობა ქვეყანაში ერთი ღამის გატარების გარეშე მიიღეს. არა კავშირების ან ფარული სქემების მეშვეობით, არამედ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სტანდარტული პროცედურის მეშვეობით.
მეწარმეების უმეტესობამ, რომლებმაც ბინები შეიძინეს თბილისში და იქ 2022 წლის შემდეგ გადავიდნენ, არ იციან ამ ინსტრუმენტის შესახებ. ისინი გადასახადებს წარმოშობის ქვეყანაში იხდიან, მიუხედავად იმისა, რომ უკვე აკმაყოფილებენ რეზიდენტობის ყველა კრიტერიუმს.
|
ჩვენ განვიხილავთ, თუ როგორ მუშაობს მექანიზმი და ვისთვის არის ის რეალურად შესაფერისი. |
რა არის HNWI რეზიდენტობა და რატომ ერევათ ის ხშირად სტანდარტული რეზიდენტობის პროცედურაში?
საქართველოში, ისევე როგორც უმეტეს ქვეყნებში, სტანდარტული საგადასახადო რეზიდენტობა დგინდება ქვეყანაში წელიწადში 183 ან მეტი დღის გატარებით. HNWI (მნიშვნელოვანი ქონების მქონე პირი) მექანიზმი ფუნდამენტურად განსხვავებულად მუშაობს: ქვეყანაში ფიზიკური ყოფნა სავალდებულო არ არის. ერთადერთი კრიტერიუმია აქტივების ან შემოსავლის ოდენობა პლუს საქართველოში დადასტურებული ქონება/აქტივები.
აღნიშნული გათვალისწინებულია საქართველოს საგადასახადო კოდექსში და დეტალურად არის აღწერილი ფინანსთა სამინისტროს დებულებაში. გადაწყვეტილებას პირადად იღებს ფინანსთა მინისტრი, შემოსავლების სამსახურის რეკომენდაციის საფუძველზე.
მიღების პირობები: ორი საფუძველი, სამი სავალდებულო ელემენტი
ნორმატიული აქტი (მუხლი 3) ადგენს ორ დამოუკიდებელ საფუძველს. თითოეული მოითხოვს სამი პირობის ერთდროულად შესრულებას.
პირველი საფუძველი: თქვენ ხართ „მნიშვნელოვანი აქტივების მქონე პირი“ (დადასტურებული აქტივები აღემატება 3 მილიონ ლარს, დაახლოებით 1.1 მილიონ აშშ დოლარს), აქედან ფლობთ ქონებას საქართველოში, რომლის ღირებულებაა მინიმუმ 500,000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარში + გაქვთ ბინადრობის ნებართვა (RP), ბინადრობის მოწმობა ან საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა.
მეორე საფუძველი მხოლოდ მესამე ელემენტში განსხვავდება: საქართველოში პირადობის/ბინდრობის დოკუმენტის ნაცვლად, საჭიროა ბოლო საგადასახადო წლისთვის დადასტურებული შემოსავალი საქართველოში არსებული წყაროებიდან, სულ მცირე 25,000 ლარის (დაახლოებით 9,000 აშშ დოლარის) ოდენობით. კონკრეტული ტიპის შემოსავლის კლასიფიკაცია, როგორც „შემოსავლის ქართული წყაროდან“, განისაზღვრება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლით და თითოეულ შემთხვევაში ცალკე ანალიზს მოითხოვს.
მათთვის, ვინც შემოსავლის და არა აქტივების მიხედვით აკმაყოფილებს კრიტერიუმებს, „მნიშვნელოვანი აქტივების მქონე პირად“ ასევე ითვლება პირი, რომლის წლიურმა შემოსავალმა ბოლო სამი საგადასახადო წლის თითოეულში 200 000 ლარს (~73 000 აშშ დოლარს) გადააჭარბა. სამწლიანი პერიოდი ითვლება მკაცრად განაცხადის წარდგენის წლამდე.
პრაქტიკაში, ოთხი სამუშაო კომბინაცია არსებობს:
| მნიშვნელოვანი ქონებით უზრუნველყოფილობის კრიტერიუმი | ქონება საქართველოში | მესამე მოთხოვნა |
| А1 აქტივები > ₾3 მლნ | $500К-დან | საქართველოს ბინადრობის ნებართვა/მოწმობა ან მოქალაქეობა |
| А2 აქტივები > ₾3 млн | $500К-დან | შემოსავალი საქართველოში არსებული წყაროებიდან ≥ 25 ათასი ლარი ბოლო წლის განმავლობაში |
| B1 შემოსავალი > ₾200К/წელი × 3 წლის განმავლობაში | $500К-დან | საქართველოს ბინადრობის ნებართვა/მოწმობა ან მოქალაქეობა |
| B2 შემოსავალი > ₾200К/წელი × 3 წლის განმავლობაში | $500К-დან | არსებული წყაროებიდან ≥ 25 ათასი ლარი ბოლო წლის განმავლობაში |
პროცედურა: რა ხდება წარდგენიდან ცნობის მიღებამდე
განაცხადი წარედგინება ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურს პირადად, წარმომადგენლის მეშვეობით ან ელექტრონულად. „საქართველოში 500,000 აშშ დოლარის ქონების“ ზღვარი ლარში კონვერტირდება სამსახურის მიერ განაცხადის მიღების დღეს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი გაცვლითი კურსით.
თუ დოკუმენტები სრული და სწორია, შემოსავლების სამსახური 7 სამუშაო დღის ვადაში უგზავნის წარდგენას ფინანსთა მინისტრს, რომელიც მიიღებს საბოლოო გადაწყვეტილებას. მნიშვნელოვანია: 7 დღე არის მინისტრისთვის წარდგენის ვადა და არა ვადა წარდგენიდან ცნობის მიღებამდე. მარეგულირებელი დოკუმენტი არ განსაზღვრავს ვადას მინისტრის მიერ წარდგენის განხილვისთვის.
თუ დოკუმენტებში ტექნიკური ხარვეზი აღმოჩნდება, მის გამოსასწორებლად 30 დღემდე ვადაა მოცემული და ამ პერიოდში განხილვის პერიოდი ჩერდება. თუ ხარვეზი არ გამოსწორდება, განაცხადი ავტომატურად უარყოფილად ითვლება, ხელახალი წარდგენის უფლებით.
განხილვის დასრულებისა და დადებითი პასუხის მიღების შემდეგ, უცხოელს ენიჭება 9-ნიშნა გადასახადის გადამხდელის საიდენტიფიკაციო ნომერი და გაიცემა რეზიდენტობის ცნობა - დოკუმენტი, რომელსაც ხელს აწერს ფინანსთა მინისტრი. იგი გაიცემა როგორც ქართულ, ასევე ინგლისურ ენებზე, რაც გამორიცხავს ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანის საჭიროებას უცხოურ ბანკებში წარდგენისას.
მთავარი შეზღუდვა, რომელიც ხშირად უგულებელყოფილია, არის ის, რომ ცნობა გაიცემა მხოლოდ იმ საგადასახადო წლისთვის, რომელშიც განაცხადია წარდგენილი. ყოველი შემდგომი განაცხადი მოითხოვს დოკუმენტების მთელი პაკეტის ხელახლა წარდგენას. თუ შემდეგი განაცხადის წარდგენის დროისთვის აქტივები შემცირდა, ან ქართული უძრავი ქონების ღირებულება ლარში დადგენილ ზღვარს ქვემოთ დაეცა, რეზიდენტობის ვადა არ გაგრძელდება.
საგადასახადო მხარე: რა იცვლება სინამდვილეში
საქართველო ტერიტორიული დაბეგვრის სისტემას იყენებს. გარკვეული პირობების დაცვით, უცხოური წყაროებიდან მიღებული პასიური შემოსავალი - დივიდენდები, პროცენტი და ჰონორარები - არ ექვემდებარება საქართველოში გადასახადით დაბეგვრას საქართველოს გადასახადის გადამხდელებისთვის. საქართველოს წყაროებიდან მიღებული შემოსავალი ექვემდებარება 20%-იან გადასახადის განაკვეთს.
კვიპროსში ან ესტონეთში მართვის სტრუქტურის მქონე ჰოლდინგური კომპანიის მფლობელისთვის ეს ნიშნავს, რომ ამ სტრუქტურიდან მიღებული დივიდენდები არ ექვემდებარება დაბეგვრას საქართველოში, იმ პირობით, რომ დაკმაყოფილებულია ტერიტორიული პრინციპის კონკრეტული ტიპის შემოსავალზე გამოყენების პირობები. ეს მექანიზმი ავტომატურად არ ათავისუფლებს ყველა უცხოურ შემოსავალს; თითოეული სიტუაცია ცალკე ანალიზს მოითხოვს.
საქართველო vs კონკურენტები: რომელია უფრო მომგებიანი?
თურქეთი
ბევრი ადამიანის პირველი არჩევანი და იშვიათად ოპტიმალური საგადასახადო ვარიანტი. თურქეთი რეზიდენტებს მსოფლიო მასშტაბით აკისრებს გადასახადს: ყველა შემოსავალი, წყაროს მიუხედავად, თურქეთში დაბეგვრას ექვემდებარება. გადასახადის განაკვეთი პროგრესულია და 40%-მდე აღწევს. სტანდარტული რეზიდენტობისთვის საჭიროა 183 დღე ფიზიკური ყოფნა, ხოლო დამუშავებას 3-დან 6 თვემდე სჭირდება.
|
შედარებისთვის, საქართველოში არ არის ფიზიკური ყოფნის მოთხოვნა და საქართველოს შემოსავალზე ფიქსირებული 20%-იანი გადასახადია დაწესებული. |
არაბთა გაერთიანებული საამიროები
ნულოვანი საშემოსავლო გადასახადი – წელიწადში 183 დღის განმავლობაში რეალურად ყოფნის შემთხვევაში. ცხოვრების ღირებულება მნიშვნელოვნად განსხვავდება. ბოლო წლებში არაბთა გაერთიანებული საემიროები ფინანსური აქტივობის ეფექტურობის კომისიის (FATF) მკაცრი კონტროლის ქვეშ იმყოფებოდა: ზოგიერთი პოსტსაბჭოთა ბიზნესისთვის არაბთა გაერთიანებული საემიროების ბანკებში ანგარიშების გახსნა არაპროგნოზირებადი პროცესი გახდა.
პორტუგალია, NHR რეჟიმი
ისტორიულად მიმზიდველი ინსტრუმენტი, რომელიც 2024 წელს განიცადა რეფორმა, მნიშვნელოვნად ნაკლებად ხელსაყრელი გახდა. ის 183 დღიან ყოფნას მოითხოვს. დსთ-ს ზოგიერთი მოქალაქისთვის ევროკავშირის ქვეყნებში შესვლის პრაქტიკული ბარიერები ამ ვარიანტს არარეალურს ხდის.
ვისთვის არის შესაფერისი, ვისთვის არა?
HNWI მექანიზმი ხელმისაწვდომია უცხოური ქონების/აქტივების მფლობელებისთვის, რომლებსაც აქვთ ქონება/აქტივი ასევე საქართველოში, ინვესტორებისთვის, რომელთა აქტივები 1 მილიონი აშშ დოლარის ან მეტია და მეწარმეებისთვის, რომლებიც იღებენ პასიურ შემოსავალს მრავალი იურისდიქციიდან.
არ არის შესაფერისი საქართველოში მინიმუმ 500,000 აშშ დოლარის ოდენობის აქტივების გარეშე - საზღვარგარეთ არსებული აქტივის ზომის მიუხედავად.
ქეისის ანალიზი
| REVERA-ს გუნდი ეხმარება კლიენტებს საქართველოში HNWI საგადასახადო რეზიდენტობის მიღებაში. თუ გსურთ გაიგოთ, შესაფერისია თუ არა ეს მექანიზმი თქვენი ქეისისთვის, დაგვიკავშირდით - ჩვენ განვიხილავთ დეტალებს კონკრეტულად თქვენს ქეისზე. |
Please write to our lawyer to find out more details.
Contact Lawyer
