Adult ინდუსტრია საქართველოში: რა არის ნებადართული და რა აკრძალულია კანონის მიხედვით
- ისტორიული კონტექსტი: აკრძალვიდან კონტროლამდე
- რა მიიჩნევა „პორნოგრაფიად“ საქართველოში?
- მოქმედი წესები: რა არის ნებადართული
- წითელი ხაზები: რა არის მკაცრად აკრძალული
- რეკლამისა და მაუწყებლობის რეგულირება
- არასრულწლოვანთა დაცვა
- ნებაყოფლობითობა და კონტენტის კანონიერება
- სარეკლამო კანონმდებლობის დაცვა
- მოდერაცია და წვდომის კონტროლი
- დასკვნა
- იურისტთან დაკავშირება დეტალების დასაზუსტებლად
ბოლო წლებში საქართველოს სამართლებრივმა გარემომ მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა, რის შედეგადაც ქვეყანა რეგიონში Adult („ზრდასრულთა“) ინდუსტრიის მიმართ ერთ-ერთ ყველაზე ლიბერალურ იურისდიქციად იქცა. 2022 წელს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებამ ფაქტობრივად მოახდინა სრულწლოვანთა მონაწილეობით პორნოგრაფიის წარმოებისა და გავრცელების დეკრიმინალიზაცია, რამაც ახალი შესაძლებლობები გაუხსნა ბიზნესსა და კონტენტის შემქმნელებს. ამასთან, ლიბერალიზაციას თან ახლავს მკაცრი წესები არასრულწლოვანთა დაცვისა და ეთიკური ნორმების დაცვის კუთხით.
ამ სტატიაში მიმოვიხილავთ, რა არის ნებადართული და რა აკრძალული Adult-სფეროში საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით.
ისტორიული კონტექსტი: აკრძალვიდან კონტროლამდე
ბოლო დრომდე Adult სფეროში საქმიანობა მკაცრად რეგულირდებოდა სისხლის სამართლის კოდექსის ნორმებით.
| პერიოდი | პასუხისმგებლობა | ნებადართული | აკრძალული |
|---|---|---|---|
| საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებამდე (2022 წლის 4 ნოემბრამდე) | საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 255-ე მუხლის პირველი ნაწილი* | ზრდასრულთა პორნოგრაფიის ფლობა პირადი მოხმარების მიზნით (პირდაპირი აკრძალვა არ არსებობდა) \n\n• ზრდასრულთა პორნოგრაფიის ყურება (არ წარმოადგენდა სისხლის სამართლის დანაშაულს) \n\n• პორნოგრაფიის გავრცელება საკაბელო ტელევიზიის მეშვეობით — მხოლოდ კოდირებული ფორმით და მხოლოდ ინდივიდუალური ხელშეკრულების საფუძველზე („მაუწყებლობის შესახებ“ კანონი) | პორნოგრაფიული მასალების წარმოება, დამზადება, გავრცელება ან რეკლამირება გაყიდვის ან გავრცელების მიზნით — სისხლის სამართლის დანაშაული. \n\nშესაძლო სანქციები: ჯარიმა, გამოსასწორებელი სამუშაოები 2 წლამდე ან თავისუფლების აღკვეთა 2 წლამდე. |
| ცვლილებების შემდეგ (2023 წლის 1 მაისიდან) | საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 255-ე მუხლის პირველი ნაწილი признებული იქნა საქართველოს კონსტიტუციასთან შეუსაბამოდ | ზრდასრულთა პორნოგრაფიის წარმოება. \n\n• ზრდასრულთა პორნოგრაფიის თავისუფალი გავრცელება და რეკლამირება, თუ არ ირღვევა არასრულწლოვანთა ინტერესები და არ შეიცავს ძალადობრივ სცენებს. \n\n• საკაბელო ტელევიზიით გავრცელება — კვლავ მხოლოდ კოდირებული ფორმით და ინდივიდუალური ხელშეკრულების საფუძველზე | არასრულწლოვანთა მონაწილეობით პორნოგრაფია |
* საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 255-ე მუხლის პირველი ნაწილი: პორნოგრაფიული ხასიათის გრაფიკული ნაწარმოებების, ბეჭდური გამოცემების, გამოსახულებების ან სხვა საგნების უკანონო დამზადება, მათი გავრცელება ან რეკლამირება, აგრეთვე ასეთი საგნების გაყიდვა ან გაყიდვის ან გავრცელების მიზნით შენახვა — ისჯება ჯარიმით ან გამოსასწორებელი სამუშაოებით ორ წლამდე ვადით, ან თავისუფლების აღკვეთით იმავე ვადით.
რა მიიჩნევა „პორნოგრაფიად“ საქართველოში?
საქართველოს კანონმდებლობა არ იძლევა ტერმინის „პორნოგრაფია“ მკაფიო იურიდიულ განსაზღვრებას. სადავო შემთხვევებში მასალები ფასდება ექსპერტებისა და ხელოვნებათმცოდნეების მიერ პორნოგრაფიული ელემენტების არსებობის კუთხით, შემდეგი ფაქტობრივი ნიშნების საფუძველზე:
- შინაარსი: შიშველი ინტიმური სხეულის ნაწილების, გენიტალიების, სექსუალური მოქმედებების არსებობა ან მასალები, რომლებიც შექმნილია სექსუალური აღგზნების მიზნით.
- ასაკი: არასრულწლოვანთა ან იმ პირების მონაწილეობის ნიშნები, რომლებიც ვერ გამოხატავენ თანხმობას.
- კონტექსტი: კერძო მასალა ან საჯარო გავრცელებისთვის განკუთვნილი მასალა.
- მიზანი: მხატვრული/დოკუმენტური მიზანი წინააღმდეგ სექსუალური აღგზნების მიზნისა.
მოქმედი წესები: რა არის ნებადართული
| ნებადართული | პირობები |
|---|---|
| პორნოგრაფიის შექმნა, გავრცელება და გაყიდვა | ყველა მონაწილე არის სრულწლოვანი \n• მონაწილეობენ ნებაყოფლობით |
| ონლაინ პლატფორმებისა და სერვისების საქმიანობა, რომლებიც პორნოგრაფიას ათავსებენ საქართველოს ტერიტორიაზე | საერთო საკანონმდებლო მოთხოვნების დაცვით: \n• არასრულწლოვანთა დაცვა \n• პერსონალური მონაცემების დაცვა \n• ასაკის დადასტურება \n• წვდომის შეზღუდვა და კონტენტის მოდერაცია |
წითელი ხაზები: რა არის მკაცრად აკრძალული
| აკრძალული და სისხლის სამართლებრივად დასჯადი | პირობები | პასუხისმგებლობა |
|---|---|---|
| ბავშვთა პორნოგრაფია | განზრახ: \n• შეძენა \n• შენახვა \n• ფლობა \n• პორნოგრაფიული ნაწარმოების გამოყენება ან წარმოდგენაზე დასწრება | თავისუფლების აღკვეთა 5-დან 10 წლამდე |
| ბავშვთა პორნოგრაფია | განზრახ: \n• შეთავაზება \n• იმპორტი \n• ექსპორტი \n• გავრცელება \n• გადაცემა \n• რეკლამირება ან სხვა ფორმით წვდომის უზრუნველყოფა არასრულწლოვანთა გამოსახულებების შემცველი პორნოგრაფიული ნაწარმოებების მიმართ, წინასწარი ინფორმირებულობით | თავისუფლების აღკვეთა 9-დან 15 წლამდე |
| ბავშვთა პორნოგრაფია | • წარმოება \n• გაყიდვა | თავისუფლების აღკვეთა 15-დან 20 წლამდე |
| პორნოგრაფია ძალადობით, იძულებით ან ექსპლუატაციით | დანაშაულად მიიჩნევა, თუ: \n• პირი იძულებულია მონაწილეობა მიიღოს გადაღებაში, \n• გამოიყენება მისი მოწყვლადი მდგომარეობა, \n• კონტენტი დაკავშირებულია ადამიანით ვაჭრობასთან. | კონკრეტული ვადა განსაზღვრული არ არის; მოიცავს რამდენიმე დანაშაულს |
რეკლამისა და მაუწყებლობის რეგულირება
Adult ინდუსტრიაში სარეკლამო საქმიანობა მკაცრად რეგულირდება საზოგადოებრივი მორალისა და ბავშვთა დაცვის მიზნით.
არასრულწლოვანთა დაცვა
სექსუალური ხასიათის მასალების რეკლამა:
- არ უნდა იყოს ხელმისაწვდომი არასრულწლოვანთათვის,
- არ უნდა განთავსდეს ბავშვებისთვის ხელმისაწვდომ ადგილებში (დღის საათებში ტელევიზიით, ბავშვთა ვებსაიტებზე, გარე რეკლამა სკოლებთან და ბავშვთა დაწესებულებებთან ახლოს).
ნებაყოფლობითობა და კონტენტის კანონიერება
ნებისმიერი რეკლამა უნდა შეიცავდეს დისკლეიმერს, რომ რეკლამირებული პროდუქტი:
- შექმნილია მხოლოდ სრულწლოვანთა მონაწილეობით,
- მონაწილეები მოქმედებდნენ საკუთარი ნებით,
- არ შეიცავს ძალადობას, ექსპლუატაციას ან ადამიანით ვაჭრობის ნიშნებს.
სარეკლამო კანონმდებლობის დაცვა
რეკლამა არ უნდა:
- შეიცავდეს აგრესიულ, დამამცირებელ ან შეურაცხმყოფელ ელემენტებს,
- არღვევდეს საზოგადოებრივ მორალს,
- შეჰყავდეს მომხმარებელი შეცდომაში.
მოდერაცია და წვდომის კონტროლი
რეკლამის განმთავსებელი პლატფორმები:
- ვალდებულნი არიან გაფილტრონ ჩვენებები,
- დაბლოკონ რეკლამის ავტომატური მიწოდება არასრულწლოვანთათვის,
- უზრუნველყონ საჩივრებისა და დამრღვევი კონტენტის წაშლის მექანიზმები.
დასკვნა
საქართველო გადავიდა რეგულირებული ბაზრის მოდელზე, დაუშვა პორნოგრაფიის წარმოება სრულწლოვანთა ნებაყოფლობითი მონაწილეობით, აგრეთვე პორნოგრაფიის განთავსება ონლაინ პლატფორმებსა და სერვისებზე.
სახელმწიფოს მთავარი პრიორიტეტები რჩება არასრულწლოვანთა დაცვა და გადაღებებში მონაწილეობის ნებაყოფლობითობა.
აკრძალულია რეკლამის განთავსება იმ ადგილებში, რომლებიც განკუთვნილია განუსაზღვრელი აუდიტორიისთვის, რადგან კონტენტი შეიძლება ხელმისაწვდომი გახდეს არასრულწლოვანთათვის.
აკრძალულია საჯარო ჩვენება საზოგადოებრივ ადგილებში.
Authors: Dmitry Arkhipenko, Nino Zautashvili.
Adult სფეროში პროექტის გაშვება მოითხოვს ადგილობრივი სამართლებრივი ნიუანსების ღრმა ცოდნას — თანხმობების (model release) სწორად გაფორმებიდან ასაკის ვერიфикации სისტემების გამართვამდე და სარეკლამო შეზღუდვების დაცვამდე.
გსურთ გაიგოთ მეტი IT-კომპანიების ან მედია-ბიზნესის რეგისტრაციის შესახებ საქართველოში? ჩვენ ყოველთვის კავშირზე ვართ.
იურისტთან დაკავშირება დეტალების დასაზუსტებლად
იურისტთან დაკავშირებაიურისტთან დაკავშირება
