2025 წლის მეოთხე კვარტალსა და 2026 წლის დასაწყისში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ განიხილა საგადასახადო კანონმდებლობის გამოყენებასთან დაკავშირებული არაერთი დავა.
ძირითადი ტენდენციები მოიცავდა ორგანოს ფოკუსირებას ხარჯების რეკლასიფიკაციაზე, არაპირდაპირი საგადასახადო მეთოდების ფართოდ გამოყენებაზე (როდესაც დოკუმენტები არ არის წარმოდგენილი), არადეკლარირებული შემოსავლების აღრიცხვაზე, დღგ-ის ჩათვლის საკითხებსა და დაჯარიმებთან დაკავშირებულ განმარტებებზე.
ამ მაგალითების გამოყენებით, ჩვენ გავაანალიზეთ საგადასახადო ორგანოებისა და საბჭოს პოზიციები და ჩამოვაყალიბეთ რეკომენდაციები ბიზნესებისთვის.
თანამშრომელთა კვებისა და წარმომადგენლობითი ხარჯების რეკლასიფიკაცია. ბეტონის მწარმოებელმა კომპანიამ თანამშრომლების კვება აღრიცხა, როგორც წარმომადგენლობითი ხარჯები და გასწია სარესტორნო ხარჯები. აუდიტმა კვების ღირებულება თანამშრომლის შემოსავალში შეიტანა და ამ თანხებზე დამატებითი დღგ და საშემოსავლო გადასახადი დააკისრა კომპანიას, რესტორნის ხარჯები კი პირად ხარჯად გადააკვალიფიცირა და ჩათვლილი დღგ ჩამოწერა (არ ცნო). გადასახადის გადამხდელმა ეს გაასაჩივრა, მაგრამ ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა საბჭომ საგადასახადო ორგანოს პოზიცია დაიცვა: დამადასტურებელი დოკუმენტების გარეშე ხარჯები არ შეიძლება ჩაითვალოს წარმომადგენლობითად. კერძოდ, საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის თანახმად, სუბიექტი ვალდებულია ხარჯების დოკუმენტირება მოახდინოს და თუ ტრანზაქციის ფორმა არ შეესაბამება შინაარსს, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, ტრანზაქცია გადააკვალიფიციროს. საბოლოო ჯამში, საჩივარი უარყოფილ იქნა: რესტორნის მომსახურება ბიზნესთან დაუკავშირებლად ჩაითვალა. გარდა ამისა, საბჭომ აღნიშნა, რომ თანამშრომლების კვებასთან დაკავშირებით საჩივარი უკვე ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა სამსახურის გადაწყვეტილებით (დამატებითი გადასახადები შემცირდა) და ცვლილებები არ იყო საჭირო.
არაპირდაპირი მეთოდი საცალო ვაჭრობაში. საკასო ნაშთთან დაკავშირებულ დავაში, ინდივიდუალურმა მეწარმემ უარი თქვა საბანკო ამონაწერებისა და ფინანსური ანგარიშგების მიწოდებაზე. საგადასახადო ორგანომ, სალარო აპარატის მონაცემებისა და ქვითრების გამოყენებით, შემოსავალი არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრეს და დამატებითი გადასახადები დააკისრეს. საჩივარი განიხილა საბჭომ, რომელმაც მოიშველია საგადასახადო კოდექსის 49-ე(ე) და 61(3) მუხლები, რომლებიც საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილებას აძლევს დამოუკიდებლად განსაზღვროს გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულება არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, საჭირო დოკუმენტების არარსებობის შემთხვევაში. საბჭომ დაასკვნა, რომ ფისკალური სისტემის მონაცემები და სხვა ინფორმაცია ბრუნვის ზუსტად განსაზღვრის საშუალებას იძლეოდა და მეწარმის წინააღმდეგობა მტკიცებულებებით არ იყო გამყარებული. ამიტომ, არაპირდაპირი მეთოდით დამატებითი შეფასებები დაკმაყოფილდა.
ჯარიმებისგან გათავისუფლების მოთხოვნები. მეწარმემ მოითხოვა საგადასახადო კოდექსის 269-7 მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმების მოხსნა, რაც გამოწვეული იყო არაინფორმირებულობის შედეგად გადასახადის გადახდის გადაცდომით. საბჭომ უარი თქვა და განაცხადა, რომ მას არ ჰქონდა საფუძველი, რომ დარღვევა გადასახადის გადამხდელის მხრიდან „კეთილსინდისიერი გადამხდელის შეცდომად“ ჩაეთვალა. საბჭოს აზრით, დოკუმენტაციისა და პროცედურული შესაბამისობის ნაკლებობა განიმარტება, როგორც დაუდევრობა და არა როგორც სამართლებრივი ხარვეზი, და გამკაცრებული კონტროლი ძალაში რჩება.
საერთო ჯამში, ბოლო თვეების გამოცდილება აჩვენებს საგადასახადო ორგანოებისა და ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული საბჭოს თანმიმდევრულ მიდგომას: ბიზნესის მიერ გაკეთებული ფორმალური ხარვეზების მკაცრი შეფასება და მხარეებისგან მტკიცებულებების მკაცრი მოთხოვნა.
მნიშვნელოვანია, რომ კონსულტანტებმა და ბუღალტერებმა შეახსენონ კლიენტებს: უმჯობესია წინასწარ მოამზადონ ყოვლისმომცველი დოკუმენტაცია და პროაქტიულად ითანამშრომლონ აუდიტებთან, ვიდრე მოგვიანებით მოგუწიოთ საგადასახადო ორგანოებთან თავის გამართლება.
For further information, please contact REVERA Georgia team
Author: Melano Svanidze, Oksana Iashagyan.
